Onderzoek wat er gebeurde.
Welke afspraken waren gemaakt? Waarom bleef volgens mijn klacht het vervolg uit? Leg mijn correspondentie naast de registratie van de uitvoerder.
Overheid, partners en vertrouwen
Publiek geld.
Publieke verantwoordelijkheid.
Rijk en gemeenten investeren in ondersteuning, schuldhulp en sociale verbinding. Ik vind die inzet waardevol. Juist daarom wil ik dat zichtbaar wordt welke hulp bewoners ontvangen en wie ingrijpt wanneer een uitvoerder afspraken niet nakomt.
De sociale belofte verdient bescherming
Ik steun de bedoeling.
Ik vraag om uitvoering.
Ik waardeer dat Rijk en gemeenten publiek geld beschikbaar stellen voor mensen die vastlopen. Hulp bij schulden, ondersteuning thuis en contact in de buurt kunnen iemand weer ruimte geven om verder te leven. Dat zijn maatschappelijke doelen die ik van harte steun.
Een sociale overheid heeft verantwoordelijkheden tegenover haar inwoners. De Grondwet geeft de overheid opdrachten rond bestaanszekerheid, volksgezondheid, huisvesting en maatschappelijke ontplooiing. De Wmo werkt de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor maatschappelijke ondersteuning verder uit. Welke ondersteuning iemand krijgt, hangt af van de geldende regels en de persoonlijke situatie. [89] [33]
Wat deze inzet voor mensen kan betekenen
Weer overzicht krijgen over geld. Ondersteuning vinden om zelfstandig te blijven wonen. Iemand kunnen ontmoeten wanneer het sociale netwerk klein is geworden. In het landelijke GALA-akkoord staan onder meer een sterke sociale basis, mentale gezondheid en gezond ouder worden als gezamenlijke doelen. [90]
De beschikbare middelen laten zien dat voor deze doelen geld wordt gereserveerd. Ik vind die keuze waardevol. Of het beleid mensen daadwerkelijk helpt, moet vervolgens blijken uit de uitvoering: bereikbare medewerkers, nagekomen afspraken, deskundige begeleiding en een vervolg dat werkelijk begint.
Een partner inschakelen kan zinvol zijn.
Gemeenten kunnen ondersteuning zelf uitvoeren of organisaties inschakelen. Een partner kan deskundigheid, capaciteit en contacten in de wijk meebrengen. Samenwerking kan helpen om de benodigde expertise te organiseren. [83]
De publieke verantwoordelijkheid blijft bestaan. Voor schuldhulpverlening bevestigt SZW dat gemeenten de kwaliteit moeten bewaken en moeten ingrijpen bij signalen dat een externe uitvoerder afspraken niet nakomt. [83]
Juist omdat ik de sociale bedoeling steun, vraag ik om controle: bereikt deze inzet de inwoner voor wie zij is bedoeld?
De verantwoordelijkheden van gemeente en uitvoerderMijn klacht bij de gemeente
Ik zocht verantwoordelijkheid.
Ik kreeg een verwijzing.
Toen ik ook bij de gemeente aandacht vroeg voor mijn klacht over Buurtteam, stond in de schriftelijke reactie deze alinea:
“U gaf ook aan een klacht in te willen dienen over de dienstverlening van een Buurtteam. Hiervoor verwijzen wij u door naar: buurtteamamsterdam.nl.”
Gemeentelijke reactie op mijn klacht · bekijk de brief
Wat de brief wel en niet zegt
De brief behandelt ook een klacht over een andere organisatie. De mededeling dat de gemeente die klacht niet kan behandelen, hoort bij die andere organisatie. Over Buurtteam staat er afzonderlijk een verwijzing naar de website. De brief biedt daarnaast een mogelijkheid om vragen aan het gemeentelijke klachtenteam te stellen en noemt de Ombudsman.
Een verwijzing kan een stap in een klachtenprocedure zijn. De vraag blijft wie onderzoekt wat er in de dienstverlening misging en wie het vervolg bewaakt. De Nationale ombudsman verwacht dat gemeenten ook bij uitbestede taken betrokken blijven bij de behandeling van klachten. [53]
U verwees mij door. Wat deed u vervolgens met mijn signaal?
De gemeente verwijst mij naar Buurtteam voor hulp. Daar voel ik mij niet serieus genomen en ervaar ik sommige reacties als spottend. Wanneer ik bij de gemeente aandacht vraag voor mijn klacht, krijg ik opnieuw een verwijzing naar Buurtteam. Zo voelde het alsof ik in een kring bleef lopen. Waar kan ik dan terecht? En wat moet iemand doen die de taal minder goed spreekt of niet meer de kracht heeft om steeds opnieuw te bellen en te schrijven?
Uit deze brief wordt voor mij niet duidelijk welk onderzoek de gemeente zelf deed naar de kwaliteit van de hulp die ik had gevraagd. Ik wil kunnen volgen wie mijn melding beoordeelde, welke afspraken met Buurtteam zijn gecontroleerd en wat daarvan het gevolg was.
Maak herstel zichtbaar.
Wie is verantwoordelijk voor de volgende stap? Welke maatregel volgt als tekortkomingen worden vastgesteld? Vertel mij wat is onderzocht en wat is veranderd.
Mijn oproep: verbind geld aan aantoonbare uitvoering.
Ik wil dat gemeenten niet vanzelfsprekend financiering blijven voortzetten terwijl ernstige signalen over uitblijvende hulp onbeantwoord blijven. Onderzoek welke hulp is afgesproken, wat werkelijk is geleverd en welke verbetering na klachten is bereikt. Als tekortkomingen worden vastgesteld, verwacht ik herstel, duidelijke voorwaarden en zo nodig financiële of andere maatregelen.
Van het Rijk vraag ik te onderzoeken of bewoners bij vastgelopen gemeentelijke hulp daadwerkelijk ergens terechtkunnen. Van de gemeente vraag ik een aanspreekpunt dat de opvolging bewaakt. Publiek geld is bedoeld om mensen verder te helpen. Het aantal dossiers, brieven of contactpogingen alleen geeft mij geen antwoord op de vraag welke hulp iemand heeft ontvangen.
Een sterke sociale basis gaat over mensen die op elkaar en op toegankelijke voorzieningen kunnen terugvallen. Het GALA-akkoord verbindt dit aan sociale samenhang, gezondheid en mogelijkheden om mee te doen. Gemeenten en maatschappelijke organisaties hebben daarin ieder een rol. [90]
Een concreet landelijk programma: Versterken Sociale Basis
Voor de afzonderlijke programmalijn Versterken Sociale Basis.
Voor dezelfde programmalijn, in 2026.
Afgeronde bedragen; de exacte bedragen staan hieronder. Dit programma is één financieringsbron. Het omvat niet alle gemeentelijke inzet voor de sociale basis en is geen totaal aan buurtteamsubsidies. [84]
Andere landelijke middelen ondersteunen verwante doelen.
Ook voor schulden, eenzaamheid en de verbinding tussen zorg en welzijn zijn middelen beschikbaar. De tabel benoemt per geldstroom het doel, het jaar en de betekenis van het bedrag.
| Doel en instrument | Beschikbare middelen | Wat het bedrag betekent |
|---|---|---|
| Armoede en schulden Gemeentefonds | €40 miljoen extra per jaar Structureel vanaf 2024 | Extra middelen voor gemeentelijke dienstverlening rond armoede en schulden. Geen totaalbudget voor alle schuldhulp en geen directe subsidie aan één buurtteam. [83] |
| Vroegsignalering schulden Decentralisatie-uitkering, IBO Problematische schulden | €21.323.000 2026 | Via het Gemeentefonds beschikbaar gesteld voor het eerder bereiken en helpen van mensen met betalingsachterstanden. De meicirculaire bevat de verdeling over gemeenten. Deze uitkering is beleids- en bestedingsvrij binnen het Gemeentefonds, geen geoormerkte SPUK. [86] |
| Versterken sociale basis Brede SPUK | 2025: €35.939.759 2026: €24.252.259 | Landelijke regelingplafonds voor deze afzonderlijke programmalijn. Niet de totale gemeentelijke uitgaven aan de sociale basis. [84] |
| Eén tegen eenzaamheid Brede SPUK | 2025: €7.986.613 2026: €0 op deze regel | De afzonderlijke regel bevat in 2026 geen nieuw budget. Dat betekent niet dat alle lokale of landelijke inzet tegen eenzaamheid stopt. [84] [85] |
| Welzijn op recept Brede SPUK | 2025: €11.480.756 2026: €12.126.130 | Een programmalijn die zorg en welzijn met elkaar verbindt. Geen bedrag dat volledig of automatisch naar buurtteams gaat. [84] |
De Brede SPUK laat onder voorwaarden toe dat onbenutte middelen tussen onderdelen worden verschoven. Daarom zegt een bedrag per programmalijn nog niet hoeveel uiteindelijk lokaal aan die activiteit is besteed. De daadwerkelijke lokale inzet moet uit de gemeentelijke administratie en verantwoording blijken. [85]
Van landelijk geld naar lokale hulp
Het Gemeentefonds is een financieringsroute naar gemeenten; een SPUK is een specifieke uitkering met voorwaarden. Daarna volgen lokale keuzes, afspraken en betalingen. Om een buurtteam te beoordelen zijn de concrete beschikking of overeenkomst en de verantwoording van de uitvoerder nodig.
Tel landelijke overdrachten en gemeentelijke subsidies niet bij elkaar op: hetzelfde geld kan op beide niveaus voorkomen. In de onderzochte bronnen is geen afzonderlijk, volledig landelijk totaal aan buurtteamsubsidies vastgesteld.
Waarom staat hier geen totaalbedrag voor de hele sociale basis?
Onderzoekers van Verwey-Jonker, BMC en Bureau Anderzoek beschreven in 2024 dat voor hun afbakening van de sociale basis een uniforme landelijke financiële bron ontbreekt. De gemeentelijke boekhoudcategorieën sluiten niet precies aan op dat begrip. [93]
Een breder landelijk cijfer bestaat wel: het CBS vermeldt voor 2026 €6,084 miljard aan begrote gemeentelijke lasten voor ‘Algemene voorzieningen incl. wijkteams’. Dit is een voorlopig begrotingscijfer, geen gerealiseerde uitgave. [91]
Die brede categorie omvat naast sociaal werk en toegang tot ondersteuning ook andere taken, zoals noodopvang van vluchtelingen en toezicht op kinderopvang. Daarom presenteer ik het bedrag niet als geld dat uitsluitend naar de sociale basis of buurtteams gaat. [92] Het mag ook niet bij de landelijke bijdragen worden opgeteld: dezelfde middelen kunnen in beide cijfers voorkomen.
Mijn waardering maakt mijn vraag des te dringender.
Het gaat om publiek geld en om mensen die op hulp rekenen. Ik steun de overheid en gemeenten wanneer zij investeren in menselijke waardigheid, zelfstandigheid en contact. Een subsidie of opdracht krijgt voor mij pas betekenis wanneer een inwoner merkt dat iemand luistert, afspraken nakomt en passende hulp organiseert.
Wanneer een partner tekortschiet, verwacht ik dat de gemeente de publieke bedoeling beschermt. Onderzoek het signaal, spreek de uitvoerder aan, volg het herstel en grijp in waar dat nodig is. Die verantwoordelijkheid voor uitbestede schuldhulp wordt ook door SZW benoemd. [83]
Mijn kritiek richt zich op wat er in mijn hulpverlening en de opvolging van mijn klachten gebeurde. Ik beoordeel organisaties aan hun opdracht, hun handelen en de beschikbare stukken. Van de gemeente vraag ik zichtbaar te maken wat zij met die signalen doet.
Wat gebeurde er met mijn klacht?Vier gemeenten · verschillende opdrachten
De lokale keuzes
worden concreet.
Iedere gemeente verdeelt taken en middelen op haar eigen manier. De bedragen hieronder laten publieke investeringen zien, met het jaar en de status erbij. Het is geen ranglijst van goede of slechte hulp.
| Gemeente en activiteit | Bedrag en jaar | Status en afbakening |
|---|---|---|
| Amsterdam · Buurtteams | €118 miljoen · 2025 | Afgeronde verleende subsidie onder de buurtteamregeling. Toekenning, geen vastgestelde besteding. [23] |
| Amsterdam · Sociale Basis | €137 miljoen · 2025 | Afgeronde verleende subsidie onder een andere regeling. Dit geld is niet uitsluitend voor buurtteams. [23] |
| Utrecht · Basiszorg Wmo | €25.215.000 · 2025 | Gerealiseerde gemeentelijke lasten binnen deze financiële rubriek. Geen afzonderlijke subsidiebeschikking aan één organisatie. [57] |
| Hilversum · Buurtteams | €691.000 per jaar 2025 en 2026 | Toegekend voor meervoudige individuele ondersteuning, met Versa als penvoerder. Coördinatie en triage hebben afzonderlijke financiering. [60] |
| Nijmegen · Buurtteams Volwassenen | €13.771.919 · 2026 | Vastgesteld lumpsumbudget, inclusief €400.000 uit het overschot van 2025. Geen gerealiseerde uitgave. [65] |
| Nijmegen · Jeugd en Gezin / OIDOS | €13.804.696 · 2026 | Afzonderlijke doelgroep en opdracht. Ook dit budget bevat €400.000 uit het overschot van 2025. [65] |
Ook sociale verbinding krijgt een eigen opdracht.
Hilversum stelde voor Join Us over 2025 €61.357 subsidie vast aan Versa Welzijn. Het programma richt zich op jongeren van 12 tot en met 25 jaar die zich langdurig sterk eenzaam voelen. Dit is een afzonderlijk programma. Het is geen onderdeel dat zonder meer als buurtteambudget mag worden aangeduid. [88]
Eenzelfde organisatie kan dus voor verschillende activiteiten geld ontvangen. Mijn vraag is of per activiteit zichtbaar blijft wie wordt ondersteund, welke inzet is afgesproken en welk resultaat wordt verantwoord.
De gevolgen van een niet-nagekomen belofte
Het vertrouwen stopt niet
bij de deur van de uitvoerder.
Een inwoner die via de gemeente bij een organisatie terechtkomt, mag verwachten dat de verantwoordelijkheid voor zijn hulp herkenbaar blijft. Als afspraken niet worden nagekomen en een klacht nergens tot een oplossing leidt, kan ook het vertrouwen in de gemeente worden geraakt.
Het SCP beschrijft hoe niet-nagekomen beloften in de hulpverlening vertrouwen kunnen beschadigen. Mensen kunnen afhaken terwijl zij nog ondersteuning nodig hebben. Dat maakt gebrekkige opvolging ook een vraagstuk van toegankelijkheid. [35]
Breder onderzoek naar overheidscontact uit 2026 laat zien dat eigen ervaringen belangrijk zijn voor het beeld van de overheid. Ruim twee derde is tevreden over het contact. Tegelijk blijven mensen buiten beeld wanneer zij contact vermijden. Betrouwbare uitvoering kan vertrouwen dus ook versterken. [87]
De Nationale ombudsman verwacht dat gemeenten ook bij uitbestede taken betrokken blijven bij klachten: de inwoner op weg helpen, afspraken maken over behandeling en volgen wat er gebeurt. Alleen een ander loket aanwijzen is daarmee niet het eindpunt. [53]
Mijn vraag aan de gemeente is daarom: als ik meld dat uw partner mij niet helpt of afspraken niet nakomt, wat doet u dan met dat signaal?
Mijn eigen klacht en het latere contactToezicht en financiële correctie in de praktijk
Controle bestaat.
Wat verandert erdoor?
Er zijn voorbeelden van controle en terugvordering. Die moeten zichtbaar zijn, net als de vraag of bewoners daarna passende hulp kregen.
Utrecht · jaarverslag 2025
€1.096.000 teruggevorderd
De gemeente vermeldt een terugvordering in 2025 wegens onderrealisatie bij het buurtteam in 2024. Zij noemt moeite om tijdig goed personeel te vinden als oorzaak. Dit is een financiële correctie; de bron stelt geen fraude vast. [57]
Hilversum · coördinatie 2025
€13.502 terug te vorderen
De subsidie voor coördinatie van buurtteams werd lager vastgesteld omdat de coördinator later begon. Van €128.960 verleend werd €115.458 definitief vastgesteld. Dit betreft alleen de coördinatie. [61]
Amsterdam: aangekondigd kwaliteitstoezicht op buurtteams
De IGJ beschrijft dat Amsterdam de onafhankelijke positie van de GGD-toezichthouder versterkte. Het werkprogramma voor 2025 bevatte een plan voor toezicht op de kwaliteit van buurtteamondersteuning. Deze vermelding beschrijft een voorgenomen onderzoek, niet de uitkomsten ervan. [20]
Wat is onderzocht, welke tekortkomingen zijn gevonden en welke verbetering heeft de bewoner vervolgens gemerkt?
De documenten die opdracht, uitvoering en controle verbindenBescherm de publieke bedoeling
Misbruik raakt mensen,
geld en vertrouwen.
Als publiek geld bewust op onjuiste gronden wordt verkregen of gebruikt, vind ik dat ernstig. Middelen voor ondersteuning moeten hun maatschappelijke bestemming bereiken. Vermoedens vragen om onderzoek; vastgestelde tekortkomingen vragen om een passende reactie.
Kwaliteit van de hulp
Gemiste afspraken, onduidelijke antwoorden en gebrekkige overdrachten vragen onderzoek naar dienstverlening en herstel. Zij bewijzen op zichzelf geen financieel misbruik.
Naleving van de opdracht
Onderzoek of de beloofde capaciteit en activiteiten zijn geleverd. Een begroting, personeelsbezetting en dossierregistratie moeten aansluiten op wat werkelijk gebeurde.
Rechtmatigheid van het geld
Controleer of de informatie achter betalingen klopt en aan de voorwaarden is voldaan. De subsidieregeling kan een lagere vaststelling of terugvordering mogelijk maken. [44]
Maatregelen en handhaving
De reactie hangt af van de vastgestelde feiten en de geldende regels. Kwaliteitsherstel, subsidiecorrectie en formele handhaving hebben ieder een eigen grondslag. Continuïteit van hulp hoort bij die afweging. [51]
Geld terughalen beantwoordt nog niet de vraag wie de gemiste hulp herstelt. Ik wil dat financiële controle en de situatie van bewoners samen worden bekeken. Dat beschermt ook de organisaties en medewerkers die hun publieke opdracht zorgvuldig uitvoeren.
Mijn oproep
Steun de publieke bedoeling.
Controleer de uitvoering.
Welke hulp was afgesproken? Wat heeft de bewoner ontvangen? Wie greep in toen het misging? Dat zijn de antwoorden die ik van gemeenten en hun partners wil kunnen volgen.
De sociale basis in heel Nederland
Nederland investeert in mensen.
Die inzet verdient resultaat.
Ik vind het een kracht van Nederland dat Rijk en gemeenten middelen vrijmaken voor ondersteuning, ontmoeting en sociale verbondenheid. Ik waardeer de publieke keuze om mensen te helpen wanneer zij vastlopen. Juist die keuze wil ik beschermen.